Zaburzenia mowy i terapia u osób upośledzonych umysłowo

Zaburzenia mowy i terapia u osób upośledzonych umysłowo Mowa jako proces umożliwiający komunikację z otoczeniem. Jej funkcjonowanie w pełni zależy od prawidłowego rozwoju fizycznego i umysłowego. Dlatego u dzieci z upośledzeniem umysłowym występują problemy z nabyciem i ukształtowaniem poprawnego mówienia – jest to tzw. opóźniony rozwój mowy, który wiąże się z niską sprawnością językową, a wpływa na nią poziom nabytego upośledzenia. Jednak nie oznacza to, że dzieci, które są sprawne intelektualnie, mają inna zaburzenia mowy. Otóż nie – poziom inteligencji nie wpływa na to, ale wady mogą w tym przypadku być złożone, przez co terapia jest znacznie bardziej skomplikowana. Istnieje wiele czynników, wywołujących zaburzenia mowy. Przede wszystkim sprzyja temu nieprawidłowa budowa narządów artykulacji, uwarunkowania genetyczne upośledzenia, komplikacje związane ze zjawiskiem poznawania świata oraz abstrakcyjnego myślenia, uszkodzenia utrudniające na poprawną koordynację ruchową, a w tym narządów aparatu mówienia. Także odpowiednie wpływanie i skłanianie do mówienia, trudności w zapamiętywaniu informacji ze słuchu oraz w myśleniu abstrakcyjnym oraz oddziaływanie kultury, rodziny i emocji mogą być odpowiedzialne za stan. Aby więc umożliwić niepełnosprawnym intelektualnie dzieciom komunikowanie się, potrzebna jest odpowiednia metoda terapeutyczna, w której dużą wagę przywiązuje się też do charakteru dziecka, jak i jego wady. Leczenia jest znacznie żmudniejszym i długotrwały okresem terapii, które nie zawsze przynosi pożądane efekty, ponieważ nie robi się nic w tym kierunku, aby dziecko zaabsorbować ciekawymi zajęciami. Dlatego ważne jest to, aby każdą terapię zastosować indywidualnie, związaną z konkretnymi potrzebami pacjenta. Nie koniecznie muszą to być upowszechnione zajęcia lecznice, ale logopeda powinien je rozwinąć o nowsze techniki, takie jak np.: muzyka, która za pomocą wypracowania rytmu i śpiewanych tekstów przyczyni się w pozytywny sposób nie tylko na poprawę mowy, ale też na lepszą ruchowość i aktywność fizyczną. Muzyka jest bodźcem, który wzmaga reakcję u dziecka w odpowiednim momencie, omijając bariery intelektualno-słowne. Ważne jest także to, aby logopeda posiada dostateczne wykształcenie i wiedze na temat upośledzeń umysłowych, jak również dokładne poznanie osobowości dziecka i jego środowiska, w którym się wychowuje. Oprócz logopedy pracę nad mową dziecka powinni wykonywać rodzice, którzy przez możliwy jak najczęstszy i długotrwały okres powinni go otaczać językiem, rozmawiając z nim o otaczającym go świecie, opisując czynności, które wykonuje, a także prosić, ale nie zmuszać dziecka do nazywania przedmiotów, które dotyka oraz zjawisk, których było świadkiem. Takie proste zachowania mają na celu znaczne poprawienie aparatu mowy. W przypadku terapii osób z upośledzeniem umysłowym nieważna jest ilość poznanych dźwięków czy nabytych słów, ale jakość i sposób mówienia – to, czy słowa pozwalają na wyrażenie własnych spostrzeżenień lub czy w znacznym stopniu udoskonalił się poziom wypowiedzi.