Dbałość o rozwój prawidłowej mowy – rady dla rodziców

Dbałość o rozwój prawidłowej mowy – rady dla rodziców Aby dziecko mogło przyswoić elementy prawidłowej mowy, potrzebny jest kontakt ze środowiskiem społecznym, który od początkowych chwil pojawienia się na świecie zapewniają mu rodzice, stanowiąc dla dziecka podstawowy wzór w określonych zachowaniach. Warto zatem wyjaśnić kwestie związane z tym, co powinni robić rodzice, aby dziecko mogło poprawnie mówić, a czego nie oraz to, w jakich sytuacjach powinni się oni zgłosić do konkretnego specjalisty. Najważniejsze jest, aby to rodzice od samego początku mówili dużo do dziecka, nie krzycząc na nie. Kiedy podrośnie, powinni mówić do niego językiem poprawnym pod względem językowym i używać pełnych zdań i słów, zrozumiałych dla dziecka, a także być cierpliwym w wypowiadaniu wyczerpujących zdań. Staramy się mówić do dziecka podczas zwykłych czynności życiowych jak ubieranie, spacery, jedzenie czy zabawy oraz opowiadać o tym, co się dzieje wokół nas. Dobrym pomysłem jest także to, aby od najwcześniejszych lat uczyć wyliczanek, wierszyków czy piosenek na pamięć oraz czytać bajki, a przy tym oglądać obrazki, nazywając przedmioty na nim widniejące. Rodzice powinni zachęcać dziecko do mówienia, chwaląc każdy taki przejaw, a rozmowa powinna stanowić dla niego przyjemność. Również dbałość o higienę jamy ustnej i oddychanie nosem powinny stanowić priorytet dla rodziców. Jednym słowem dziecko powinno być otaczane dźwiękami ze świata zewnętrznego, a rodzice, którzy powinni dołożyć wszelkich starań, aby dziecko w przyszłości nie miało problemów z mówieniem. Więc czego rodzice muszą się wystrzegać w takim przypadku? Przede wszystkim nie można mówić do dziecka zdrobnieniami czy używając języka dziecinnego, ponieważ dziecko będzie miało problem z odróżnieniem prawidłowej mowy. Oboje rodzice powinni chętnie przysłuchiwać się naturalnej mowie dziecka, a w razie jakichś niedomówień zadawać kolejne pytania, które pozytywnie przyczyniają się do rozwoju mowy. W okresie kształtowania dziecka nie można wymagać ani ganić go za nieprawidłowe wymówienie głosek czy słów, zmuszając do kilkukrotnego powtarzania prawidłowej wymowy. Może się wydawać, że posługiwanie się lewą ręką jest jakimś odchyleniem w normie, jednak to nieprawda, ponieważ zmuszając dziecko do nauki posługiwania się prawą ręką można zaburzyć funkcjonowanie mowy, prowadząc np.: do jąkania. Choć wydaje się to trudne, są to podstawowe zachowania, którymi należy się kierować dla dobra dziecka. Jeśli zauważymy jakiekolwiek zmiany w mowie czy budowie narządów mowy, należy skontaktować się z odpowiednim specjalistą. Oto kilka przykładowych sytuacji, które mogą zaniepokoić rodziców: gdy dziecko wymawia głoski s, z, c, dz, sz, ż, cz, dż, t, d, n wsuwając język między zęby lub ocierając nim o wargę, gdy mówi przez nos, dostrzegamy zmiany w budowie aparatu mowy lub gdy nie jesteśmy pewni czy dziecko słyszy, nie wymawia żadnych żadnych samogłosek, myli głoski dźwięczne z bezdźwięcznymi oraz dźwiękopodobne, zniekształca głoski oraz gdy wzrasta poziom niepłynności mówienia.

Dbałość o rozwój prawidłowej mowy

Dbałość o rozwój prawidłowej mowy Mowa to proces, który człowieka nabywa wraz ze swoim rozwojem fizjologicznym jak i społecznym. Umożliwiają to kontakty i przebywanie z ludźmi, ale przede wszystkim rozwój narządów mowy: języka, warg, gardła, podniebienia, krtani i płuc, które kształtują się w trakcie wielu aktów życiowych. Oddychanie to jedna z najważniejszych czynności, która oprócz podtrzymania funkcji życiowych, wpływa także na kształtowanie szczęki, która stanowi jeden z elementów używanych w mowie. Bardzo szkodliwe jest więc oddychanie ustami, ponieważ powietrze jest zanieczyszczone i znacznie zimniejsze, przez co u krew nie jest dostatecznie dotleniona, a u dzieci mogą występować osłabienia, kłopoty ze snem i przemianą materii oraz liczne zapalenia okolic nosa, gardła i dróg oddechowych, jak również nieprawidłowy rozwój szczęki i mięśni w okolicach żuchwy, warg czy płaskiego ułożenia języka. Kolejny ważny aspekt dla rozwoju prawidłowej mowy to karmienie w okresie niemowlęcym w odpowiedni sposób. Przede wszystkim należy układać dziecko w pozycji pół-pionowej, dzięki czemu następuje oddychanie przez nos, a ssanie pozwala na rozwinięcie mięśni w okolicach warg. Jeśli istnieje konieczność karmienia przez butelkę trzeba pamiętać, iż smoczek powinien przypominać warunki podczas naturalnego karmienia – dziecko musi mieć możliwość regulowania ilości pokarmu, a rodzice, w szczególności matki nie powinni się obawiać, ze dziecko zakrztusi się czy przestanie oddychać. Trzeba także zrezygnować ze smoczków, które mogą powodować blokadę jamy ustnej, a przy tym utrudnić zamykanie ust odruchowo. Więc nie można dopuścić do długiego ssania smoczka, ponieważ mogą powstać liczne zaburzenia szczęki, zgryzu i zębów, utrudniające prawidłowe funkcjonowanie okolic szczęki i jamy ustnej. Jeśli dziecko musi ssać, warto zakupić smoczek składający się z części przykładanej do warg i kółka do trzymania – to pozwoli na prawidłowe utrzymanie smoczka przez wargi, jak i oddychanie przez nos. W trakcie dostarczania pokarmu dziecko, będące jeszcze w okresie niemowlęcym, połyka pokarm w postaci płynnej, a język wysuwa się między szczęki, na których nie wyrosły zęby przy użyciu mięsni w okolicach policzków i warg. W wieku trzech, czterech lat wraz ze wzrostem uzębienia następuje zwiększenie ruchów języka w jamie – w tym czasie rozpoczynanie się u dziecka okres połykania pokarmów jak u osoby dorosłej z wysuniętym do podniebienia językiem. Jednak warto pamiętać o kilku ważnych faktach podczas snu u dzieci, który stanowi nie tylko czas do regeneracji czy ogólnego rozwoju. Przede wszystkim, jeśli dziecko nie domyka ust, warto obserwować je i reagować w odpowiednim momencie lub stosować czapeczki czy pieluszki, uniemożliwiające otwieranie ust. Także nieprawidłowości związane z ułożeniem główki dziecka może spowodować problemy z żuchwą i mięśniami okolic jamy ustnej, więc dobrze jest zaopatrzyć się w poduszkę z lekkim podwyższeniem, która powinna nieznacznie podwyższać główkę i przechylać w stronę klatki piersiowej.

Zaburzenia mowy i terapia u osób upośledzonych umysłowo

Zaburzenia mowy i terapia u osób upośledzonych umysłowo Mowa jako proces umożliwiający komunikację z otoczeniem. Jej funkcjonowanie w pełni zależy od prawidłowego rozwoju fizycznego i umysłowego. Dlatego u dzieci z upośledzeniem umysłowym występują problemy z nabyciem i ukształtowaniem poprawnego mówienia – jest to tzw. opóźniony rozwój mowy, który wiąże się z niską sprawnością językową, a wpływa na nią poziom nabytego upośledzenia. Jednak nie oznacza to, że dzieci, które są sprawne intelektualnie, mają inna zaburzenia mowy. Otóż nie – poziom inteligencji nie wpływa na to, ale wady mogą w tym przypadku być złożone, przez co terapia jest znacznie bardziej skomplikowana. Istnieje wiele czynników, wywołujących zaburzenia mowy. Przede wszystkim sprzyja temu nieprawidłowa budowa narządów artykulacji, uwarunkowania genetyczne upośledzenia, komplikacje związane ze zjawiskiem poznawania świata oraz abstrakcyjnego myślenia, uszkodzenia utrudniające na poprawną koordynację ruchową, a w tym narządów aparatu mówienia. Także odpowiednie wpływanie i skłanianie do mówienia, trudności w zapamiętywaniu informacji ze słuchu oraz w myśleniu abstrakcyjnym oraz oddziaływanie kultury, rodziny i emocji mogą być odpowiedzialne za stan. Aby więc umożliwić niepełnosprawnym intelektualnie dzieciom komunikowanie się, potrzebna jest odpowiednia metoda terapeutyczna, w której dużą wagę przywiązuje się też do charakteru dziecka, jak i jego wady. Leczenia jest znacznie żmudniejszym i długotrwały okresem terapii, które nie zawsze przynosi pożądane efekty, ponieważ nie robi się nic w tym kierunku, aby dziecko zaabsorbować ciekawymi zajęciami. Dlatego ważne jest to, aby każdą terapię zastosować indywidualnie, związaną z konkretnymi potrzebami pacjenta. Nie koniecznie muszą to być upowszechnione zajęcia lecznice, ale logopeda powinien je rozwinąć o nowsze techniki, takie jak np.: muzyka, która za pomocą wypracowania rytmu i śpiewanych tekstów przyczyni się w pozytywny sposób nie tylko na poprawę mowy, ale też na lepszą ruchowość i aktywność fizyczną. Muzyka jest bodźcem, który wzmaga reakcję u dziecka w odpowiednim momencie, omijając bariery intelektualno-słowne. Ważne jest także to, aby logopeda posiada dostateczne wykształcenie i wiedze na temat upośledzeń umysłowych, jak również dokładne poznanie osobowości dziecka i jego środowiska, w którym się wychowuje. Oprócz logopedy pracę nad mową dziecka powinni wykonywać rodzice, którzy przez możliwy jak najczęstszy i długotrwały okres powinni go otaczać językiem, rozmawiając z nim o otaczającym go świecie, opisując czynności, które wykonuje, a także prosić, ale nie zmuszać dziecka do nazywania przedmiotów, które dotyka oraz zjawisk, których było świadkiem. Takie proste zachowania mają na celu znaczne poprawienie aparatu mowy. W przypadku terapii osób z upośledzeniem umysłowym nieważna jest ilość poznanych dźwięków czy nabytych słów, ale jakość i sposób mówienia – to, czy słowa pozwalają na wyrażenie własnych spostrzeżenień lub czy w znacznym stopniu udoskonalił się poziom wypowiedzi.

Logorytmika

Logorytmika Logorytmika to jedna z metod terapeutycznych w logopedii, polegająca głównie na leczeniu osób, mających problemy ze słuchem. Założenia logorytmiki opierają się na ćwiczeniach rytmicznych, ruchowych oraz słownych, co pozwala na kształtowanie nie tylko ruchów ciała, ale także mowy i z ciągłym jej doskonaleniem podczas wykonywania ćwiczeń. Przybierają one formy zabawy, przez co dzieci chętniej z nich biorą udział. Podstawowy cel sprowadza się do tego, aby korygować zaburzenia związane z mówieniem i słuchem, a przy tym pozwolić dziecku na poznanie muzyki i jej cech – zmiany tempa i dynamiki. Takie ćwiczenie pomagają poprawić zdolność poruszania się, a dziecko, dzięki temu doskonali swoją orientację w czasie i przestrzeni oraz stale ulepsza koncentrację i samodzielne myślenie. Nabywają lub zmieniają na lepsze pewne cechy charakteru, które pomagają im lepiej funkcjonować samemu lub w grupie, a mogą to być: współpraca z kolegami w grupie, czynne uczestnictwo, odpowiedzialność czy zdyscyplinowanie. Ćwiczenia ruchowe pozwalają dziecku na aktywny udział, który wpływa pozytywnie na stan jego koordynacji i równowagi, kształcąc nie tylko fizyczne aspekty ruchowości, ale znacznie bardziej, usprawniając wrażenia słuchowe i poprawiają szybkość reagowania na zmieniające się otoczenie czy sytuacje, a przy tym stan swojej pamięci. Oprócz opanowania i zwiększenia rytmu i jego możliwości wpływu na dziecko, muzyka pomaga dziecku na opanowanie ukrytych emocji, jak na ich ukazywanie. Również nauka śpiewu niesie za sobą wiele niewątpliwie pozytywnych doznań – nauka łatwych, przystępnych dla dziecka piosenek czy rymowanek, które nie dość, że może w trakcie śpiewu ilustrować za pomocą ruchów ciała, ale także pozwala mu to na zwiększenie i poznanie nowego słownictwa czy zetknąć się z nowymi, nieznanymi dźwiękami. Nie tylko następuje poprawa pod względu słuchania i właściwej wymowy, ale też dziecko, dzięki takim ćwiczeniom uszlachetnia własną wyobraźnię i zainteresowania. Te czynniki tym samym spowodują, że osoby z zaburzeniami mowy będą stale pobudzane do odpowiedniej reakcji ruchowej, jak i mowy. Tym chętniej będą brały w udział w tego typu zabawach, gdyż staną się mniej zalęknione i bardziej otwarte na nowe otoczenie, które tak samo, jak oni mają problemy z prawidłową wymową, przez co mogą się zintegrować i być dla się siebie przyjaciółmi w walce z problemami prawidłowego mówienia. Jednym słowem – warto zapisać dzieci z wadami wymowy na ćwiczenia z logorytmiki, gdyż jest to wspaniała terapia, która w łatwy, a zarazem przyjemny i ciekawy sposób może wyeliminować przeszkody związane z zaburzeniami poprawnego wypowiadania się oraz wpływa w pozytywny sposób na usposobienie dziecka, które staje się bardziej otwarte na nowe zjawiska czy doświadczenia z udziałem podobnych mu osób. Oprócz tego, zwiększa się aktywność pod względem fizycznym – dzięki temu dziecko może się zdrowo wyszaleć i być ciągle w ruchu, a tym samym ulega poprawie je aparat mowy i jego funkcjonowanie.