Rozszczep podniebienia i zaburzenia mowy

Rozszczep podniebienia i zaburzenia mowy Wadę wymowy, która została wywołana przez rozszczepienie wargi lub podniebienia nazywa się palatolalią. Warto więc wyjaśnić przyczyny powstawania rozszczepów jak i samej wady. Rozszczepienie wargi czy podniebienia powstaje w momencie, gdy obszary odpowiedzialne za formowanie wargi nie złączą się w należyty sposób. Zdarza się, ze dziecko rodzić się z obiema wadami lub z jedną. To schorzenie powstaje w wyniku nieprawidłowości związanych z rozwojem w okresie embrionalnym, podczas którego niewykształca się normalnie twarzoczaszka. Istnieją również inne rozszczepienia, jednak są mniej znane i występują znacznie rzadziej. Przyczyny pojawienia się różnych typów rozszczepienia wiążą się z wieloma czynnikami, takimi jak: uwarunkowania genetyczne i dziedziczenie tych cech, brak dostatecznej ilości pokarmu w trakcie ciąży, alkoholizm i nikotynizm matki, niedobór tlenu, witamin, występowanie chorób u matki (różyczka, grypa, infekcje), wpływ środków chemicznych, promieniowania, urazów i stresów. Z powstaniem rozszczepień wargi czy podniebienia wiąże się różny okres formowania. Rozszczepienie wargi tworzy się w czasie 4-6 tygodnia ciąży, kiedy to może dojść do braku połączenia między elementami, tworzącymi przyszłą kość szczękową. Z kolei do rozszczepienia podniebienia dochodzi w 5-12 tygodniu ciąży i wtedy też może mieć miejsce problem związany z zlewaniem się lewej i prawej części wyrostka podniebiennego oraz prawej i lewej strony blaszki odpowiedzialnej za uformowanie kości podniebiennej – z tych dwóch części powstają podniebienia twarde i miękkie wraz z językiem. Brak wzmocnień, wśród którejkolwiek z kości powoduje rozszczepienie podniebienia. Takie wady można zlikwidować głównie metodą chirurgiczną, jednak jest to bardzo długi i wieloetapowy proces, wymagający współpracy wielu specjalistów z wielu dziedzin. Mimo, że dochodzi głównie do zaburzenia mowy, uszkodzeniu ulegają też ważne czynności: ssanie, połykanie, żucie, oddychanie, jak i układy: kostny, mięśniowy, słuchowy, przez co proces „naprawy” jest u dzieci, mających którekolwiek rozszczepienie znacznie opóźniony i dłuższy. W momencie, gdy już zacznie mówić, a problem rozszczepienia nie został jeszcze dokonany, można wyróżnić kilka zaburzeń z tym związanych. Są to m.in.: rynolalia otwarta (wymowa głosek przez nos), dyslalia złożona (niepoprawne realizowanie pewnej ilości głosek), rynofonia (zabarwienie nosowe głosek), palatofonia (szmer głośniowy, spowodowany tym, iż artykulacja przechodzi do części gardła i krtani), wolne przyswajanie nowego słownictwa przy słabym słuchu oraz problemy z oddychaniem. Ważne jest więc, wsparcie rodziców, jak i wczesne rozpoczęcie wizyt u logopedy, nawet gdy dziecko nie przeszło operacji rekonstrukcyjnej, ponieważ umożliwi mu to rozwijanie korzystnych nawyków do udoskonalenia mięśni i tworzenia dźwięków. Po operacji logopeda stosuje nowe ćwiczenia dla nierozwiniętych mięśni, które mają usprawnić i przygotować aparat mowy do właściwej funkcji, jaką jest mówienie.