Rozszczep podniebienia i zaburzenia mowy

Rozszczep podniebienia i zaburzenia mowy Wadę wymowy, która została wywołana przez rozszczepienie wargi lub podniebienia nazywa się palatolalią. Warto więc wyjaśnić przyczyny powstawania rozszczepów jak i samej wady. Rozszczepienie wargi czy podniebienia powstaje w momencie, gdy obszary odpowiedzialne za formowanie wargi nie złączą się w należyty sposób. Zdarza się, ze dziecko rodzić się z obiema wadami lub z jedną. To schorzenie powstaje w wyniku nieprawidłowości związanych z rozwojem w okresie embrionalnym, podczas którego niewykształca się normalnie twarzoczaszka. Istnieją również inne rozszczepienia, jednak są mniej znane i występują znacznie rzadziej. Przyczyny pojawienia się różnych typów rozszczepienia wiążą się z wieloma czynnikami, takimi jak: uwarunkowania genetyczne i dziedziczenie tych cech, brak dostatecznej ilości pokarmu w trakcie ciąży, alkoholizm i nikotynizm matki, niedobór tlenu, witamin, występowanie chorób u matki (różyczka, grypa, infekcje), wpływ środków chemicznych, promieniowania, urazów i stresów. Z powstaniem rozszczepień wargi czy podniebienia wiąże się różny okres formowania. Rozszczepienie wargi tworzy się w czasie 4-6 tygodnia ciąży, kiedy to może dojść do braku połączenia między elementami, tworzącymi przyszłą kość szczękową. Z kolei do rozszczepienia podniebienia dochodzi w 5-12 tygodniu ciąży i wtedy też może mieć miejsce problem związany z zlewaniem się lewej i prawej części wyrostka podniebiennego oraz prawej i lewej strony blaszki odpowiedzialnej za uformowanie kości podniebiennej – z tych dwóch części powstają podniebienia twarde i miękkie wraz z językiem. Brak wzmocnień, wśród którejkolwiek z kości powoduje rozszczepienie podniebienia. Takie wady można zlikwidować głównie metodą chirurgiczną, jednak jest to bardzo długi i wieloetapowy proces, wymagający współpracy wielu specjalistów z wielu dziedzin. Mimo, że dochodzi głównie do zaburzenia mowy, uszkodzeniu ulegają też ważne czynności: ssanie, połykanie, żucie, oddychanie, jak i układy: kostny, mięśniowy, słuchowy, przez co proces „naprawy” jest u dzieci, mających którekolwiek rozszczepienie znacznie opóźniony i dłuższy. W momencie, gdy już zacznie mówić, a problem rozszczepienia nie został jeszcze dokonany, można wyróżnić kilka zaburzeń z tym związanych. Są to m.in.: rynolalia otwarta (wymowa głosek przez nos), dyslalia złożona (niepoprawne realizowanie pewnej ilości głosek), rynofonia (zabarwienie nosowe głosek), palatofonia (szmer głośniowy, spowodowany tym, iż artykulacja przechodzi do części gardła i krtani), wolne przyswajanie nowego słownictwa przy słabym słuchu oraz problemy z oddychaniem. Ważne jest więc, wsparcie rodziców, jak i wczesne rozpoczęcie wizyt u logopedy, nawet gdy dziecko nie przeszło operacji rekonstrukcyjnej, ponieważ umożliwi mu to rozwijanie korzystnych nawyków do udoskonalenia mięśni i tworzenia dźwięków. Po operacji logopeda stosuje nowe ćwiczenia dla nierozwiniętych mięśni, które mają usprawnić i przygotować aparat mowy do właściwej funkcji, jaką jest mówienie.

Zaburzenia mowy i terapia u osób upośledzonych umysłowo

Zaburzenia mowy i terapia u osób upośledzonych umysłowo Mowa jako proces umożliwiający komunikację z otoczeniem. Jej funkcjonowanie w pełni zależy od prawidłowego rozwoju fizycznego i umysłowego. Dlatego u dzieci z upośledzeniem umysłowym występują problemy z nabyciem i ukształtowaniem poprawnego mówienia – jest to tzw. opóźniony rozwój mowy, który wiąże się z niską sprawnością językową, a wpływa na nią poziom nabytego upośledzenia. Jednak nie oznacza to, że dzieci, które są sprawne intelektualnie, mają inna zaburzenia mowy. Otóż nie – poziom inteligencji nie wpływa na to, ale wady mogą w tym przypadku być złożone, przez co terapia jest znacznie bardziej skomplikowana. Istnieje wiele czynników, wywołujących zaburzenia mowy. Przede wszystkim sprzyja temu nieprawidłowa budowa narządów artykulacji, uwarunkowania genetyczne upośledzenia, komplikacje związane ze zjawiskiem poznawania świata oraz abstrakcyjnego myślenia, uszkodzenia utrudniające na poprawną koordynację ruchową, a w tym narządów aparatu mówienia. Także odpowiednie wpływanie i skłanianie do mówienia, trudności w zapamiętywaniu informacji ze słuchu oraz w myśleniu abstrakcyjnym oraz oddziaływanie kultury, rodziny i emocji mogą być odpowiedzialne za stan. Aby więc umożliwić niepełnosprawnym intelektualnie dzieciom komunikowanie się, potrzebna jest odpowiednia metoda terapeutyczna, w której dużą wagę przywiązuje się też do charakteru dziecka, jak i jego wady. Leczenia jest znacznie żmudniejszym i długotrwały okresem terapii, które nie zawsze przynosi pożądane efekty, ponieważ nie robi się nic w tym kierunku, aby dziecko zaabsorbować ciekawymi zajęciami. Dlatego ważne jest to, aby każdą terapię zastosować indywidualnie, związaną z konkretnymi potrzebami pacjenta. Nie koniecznie muszą to być upowszechnione zajęcia lecznice, ale logopeda powinien je rozwinąć o nowsze techniki, takie jak np.: muzyka, która za pomocą wypracowania rytmu i śpiewanych tekstów przyczyni się w pozytywny sposób nie tylko na poprawę mowy, ale też na lepszą ruchowość i aktywność fizyczną. Muzyka jest bodźcem, który wzmaga reakcję u dziecka w odpowiednim momencie, omijając bariery intelektualno-słowne. Ważne jest także to, aby logopeda posiada dostateczne wykształcenie i wiedze na temat upośledzeń umysłowych, jak również dokładne poznanie osobowości dziecka i jego środowiska, w którym się wychowuje. Oprócz logopedy pracę nad mową dziecka powinni wykonywać rodzice, którzy przez możliwy jak najczęstszy i długotrwały okres powinni go otaczać językiem, rozmawiając z nim o otaczającym go świecie, opisując czynności, które wykonuje, a także prosić, ale nie zmuszać dziecka do nazywania przedmiotów, które dotyka oraz zjawisk, których było świadkiem. Takie proste zachowania mają na celu znaczne poprawienie aparatu mowy. W przypadku terapii osób z upośledzeniem umysłowym nieważna jest ilość poznanych dźwięków czy nabytych słów, ale jakość i sposób mówienia – to, czy słowa pozwalają na wyrażenie własnych spostrzeżenień lub czy w znacznym stopniu udoskonalił się poziom wypowiedzi.

Oligofrenologopedia i upośledzenie umysłowe

Oligofrenologopedia i upośledzenie umysłowe Oligofrenologopedia jako dział w logopedii, zajmuje się terapią i leczeniem wad wymowy u osób, a w szczególności dzieci upośledzonych umysłowo. Są to uszkodzenia rozwojowe, które powodują znaczne osłabienia poziomu pod względem intelektualnym, przez co takie osoby są uzależnione od pomocy i opieki innych ludzi. Głównym wyznacznikiem prawidłowego rozwoju jest przede wszystkim ruch, który jest naturalnym następstwem w dorastaniu. Jak wiemy, dzieci poznają świat, swoje otoczenie za pomocą ruchu, mowy i myślenia, pozwalającym tym samym na zdobywanie nowych doświadczeń i przeżyć, które w znacznym stopniu poprawiają stan pamięci. Co jeśli u dziecka zauważono nieprawidłowe oznaki rozwojowe? W przypadku osób z głęboki upośledzeniem, poziom inteligencji plasuje się na poziomie trzylatka – występują liczne wady układu nerwowego i możliwe są tylko do wykonania najprostsze czynności, jednak i tak potrzebna jest im pomoc na całe życie. Z kolei upośledzenie w stopniu znacznym jest na poziomie dzieci 3-6 letnich, które jest widoczne miedzy 4 a 5 rokiem życia. Są one w stanie posiąść możliwości częściowego uniezależnienia się w czynnościach życiowych, ale wymagają stałej kontroli. Niepełnosprawność intelektualna na poziomie umiarkowanym charakteryzuje się tym, iż funkcjonowanie osób jest jak u 6-9 latków, występują problemy na tle społecznym, ruchowo-fizycznym, ale mają wpływ na swoje decyzje i mogą pracować zawodowo. U osób, u których wykryto upośledzenie lekkie zachowują się jak 10-12 latki, są w stanie w miarę możliwości samodzielnie myśleć w sposób logiczny, jednak nie mają predyspozycji do myślenia nad pojęciami i zjawiskami abstrakcyjnymi. Przez to mają problemy z zsumowaniem zdobytej wiedzy i wyciąganiem właściwych wniosków czy określaniem poglądów. Nie maja również problemów z dostrzeganiem zjawisk czy przedmiotów, ale ich zakres jest wąski, przez co nie potrafią ich zanalizować. Z kolei uwaga bywa rozproszona, a dziecko nie potrafi się skoncentrować na jednej czynności czy przedmiocie. Pamięć nie jest dostateczniej wykształcona, powodując tym samym trudności z przyswajaniem i zapamiętywaniem wiadomości, które trzeba stale powtarzać. Co do własnego zachowania i wykazywania emocji, dzieci te nie potrafią przemyśleć swoich decyzji, które zależą w głównej mierze od ich usposobienia. Są podatne na wpływy, nie wykazują samodzielności i nie są zbyt aktywne. Jak już wspomniałam, dzieci z upośledzeniem lekkim mają problem ze zrozumieniem pojęć abstrakcyjnych oraz odróżnieniem sytuacji poważnych od błahych, przez co nie potrafią w odpowiedni sposób ukazać własnych emocji. Dzieci z lekkim upośledzeniem umysłowym żyją w przekonaniu, ze nic nie mogą ani nie potrafią osiągnąć w życiu, a ciągłe niepowodzenia dopełniają tylko ten stan, w którym dominuje apatia, bierność czy brak chęci do życia. Aby zmienić takie nastawienie potrzebne jest przede wszystkim wsparcie najbliższych osób, które powinni starać się podbudowywać dziecko i jego psychikę w każdej chwili.